Tôi từng nghĩ mình khá tỉnh táo với tiền bạc, cho đến khi hai lần mua vàng đúng đỉnh và một lần lao vào bạc cũng ngay lúc giá cao nhất. Ba cú “đu đỉnh” đó không làm tôi phá sản, nhưng đủ khiến tôi hoảng sợ và thay đổi hoàn toàn cách nhìn về chuyện tích trữ kim loại quý.
Lần đầu tiên là khi giá vàng tăng liên tục suốt nhiều ngày. Đi đâu cũng nghe người ta bàn tán, từ quán cà phê đến chốn văn phòng. Tôi vốn chỉ định mua chút ít phòng thân, vậy mà nhìn giá vàng tăng mỗi ngày, tôi bắt đầu nghĩ “phải chơi lớn”. Thế là tôi dốc gần hết khoản tiết kiệm mua vào đúng tuần giá lập đỉnh. Vài ngày sau thì vàng hạ nhiệt. Không lỗ nặng, nhưng cảm giác nhìn tài khoản “bốc hơi” một khoản đủ để tôi mất ăn mất ngủ.
Ảnh minh họa. Nguồn: Pinterest
Tình hình cũng tương tự với bạc. Nghe nói bạc “chưa tăng nhiều như vàng”, “còn nhiều dư địa”, tôi lại thấy cơ hội. Tôi mua khá mạnh tay. Nhưng bạc biến động cũng chẳng kém hơn vàng. Chỉ vài tuần sau, giá quay đầu giảm sâu. Lần này tôi không chỉ tiếc tiền, mà còn tiếc vì mình rõ ràng đã không học được bài học từ chính lần “đu đỉnh” vàng trước đó. 1. Đừng mua vì sợ bị bỏ lại phía sau
Cả 3 lần đu đỉnh của tôi đều bắt đầu bằng một cảm giác giống nhau: sợ bỏ lỡ cơ hội. Khi ai cũng nói về lợi nhuận, khi giá tăng liên tục, tôi thấy nếu không mua ngay thì mình là người duy nhất đứng ngoài cuộc. Quyết định của tôi khi đó không còn dựa trên kế hoạch tài chính, mà dựa trên cảm xúc và đám đông.
Sau này tôi mới thấm: lúc mình thấy sốt ruột nhất thường là lúc rủi ro cao nhất. Giá tăng mạnh trong thời gian ngắn hiếm khi là vùng an toàn để mua tích trữ dài hạn. Bây giờ, mỗi khi thấy thị trường “nóng”, tôi không vội mở ví, mà tự hỏi: nếu giá đi ngang hoặc giảm, mình có thấy ổn không? Nếu câu trả lời là không, tôi biết mình đang bị FOMO dẫn dắt.
2. Tiền mua vàng, mua bạc phải là tiền “ngủ yên” được
Sai lầm lớn của tôi không chỉ là mua lúc giá cao, mà còn dùng khoản tiền lẽ ra dành cho những kế hoạch ngắn và trung hạn. Vì thế, mỗi khi giá giảm, tôi cảm thấy áp lực. Tôi liên tục mở app xem giá, tâm trạng lên xuống theo từng nhịp biến động.
Ảnh minh họa. Nguồn: Pinterest
Từ trải nghiệm đó, tôi đặt ra nguyên tắc: tiền mua vàng bạc phải là tiền nhàn rỗi thật sự, không dính đến chi tiêu quan trọng trong vài năm. Khi không bị áp lực phải bán sớm, tôi thấy mình bình tĩnh hơn rất nhiều. Giá có lên có xuống, nhưng tôi không còn hoảng hốt. Kim loại quý với tôi giờ là phần dự trữ dài hạn, không phải công cụ để lướt sóng hay “gỡ gạc” nhanh. 3. Mua từng phần nhỏ chứ đừng cố đoán đỉnh bắt đáy
Hồi trước, tôi luôn muốn mua một lần cho “đã”, và phải mua ở mức giá mà tôi tin là hợp lý nhất. Nhưng thực tế là tôi chẳng bao giờ đoán đúng đỉnh và đáy, thực ra cũng không ai làm nổi chuyện này.
Bây giờ tôi chia nhỏ số tiền định mua thành nhiều phần, mua dần theo thời gian. Có lúc mua cao, có lúc mua thấp, nhưng giá trung bình dễ chịu hơn rất nhiều so với việc dồn hết vào một thời điểm. Cách này không làm tôi lời đậm khi giá tăng mạnh, nhưng đổi lại, tôi ngủ ngon hơn và ít tự trách mình hơn.
Nhìn lại, tôi không còn xem 3 lần đu đỉnh đó là “tai nạn tài chính” nữa. Chúng giống như học phí cho một môn học mà trước đây tôi nghĩ mình đã hiểu, nhưng thực ra chưa hề. Nhờ những lần mua sai thời điểm, tôi hiểu rõ hơn giới hạn chịu rủi ro của bản thân, hiểu rằng cảm xúc có thể nguy hiểm hơn biến động giá, và hiểu rằng tích lũy bền vững quan trọng hơn cảm giác thắng nhanh.
Ngọc Linh
Nguồn cafebiz.vn
