Đột quỵ trong khi ngủ là một tình trạng nguy hiểm, chiếm khoảng 14% tổng số ca đột quỵ.
Những vụ đột tử bất ngờ do đột quỵ và trụy tim trong thời gian gần đây đã trở thành một vấn đề đáng báo động, đặc biệt khi các ca bệnh có xu hướng trẻ hóa. Dù không có số liệu cụ thể về từng trường hợp cá nhân được công bố rộng rãi trên các phương tiện truyền thông chính thống, nhưng các báo cáo và thống kê từ các cơ quan y tế đã chỉ ra một thực trạng đáng lo ngại.
Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 200.000 ca đột quỵ mới. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế, nhưng đáng tiếc là chỉ có một số ít trường hợp được đưa đến bệnh viện trong "thời gian vàng" 6 giờ đầu.
Mới đây, thông tin ông Hoàng Nam Tiến, Phó chủ tịch Hội đồng trường – Trường Đại học FPT, qua đời ngày 31/7 do đột quỵ và ngừng tim ngoại viện khiến nhiều người không khỏi bất ngờ và bàng hoàng. Ông Hoàng Nam Tiến sinh năm 1969 tại Hà Nội. Được biết, trước đó, buổi sáng cùng ngày, ông Tiến vẫn chuẩn bị kế hoạch ghi hình cho một kênh truyền thông về hai cuốn sách do ông chấp bút, viết về cha mình – tướng Hoàng Đan và vợ.
Ông Hoàng Nam Tiến qua đời sau cơn đột quỵ chiều 31.7
Có thể nói, tỷ lệ đột quỵ và nhồi máu cơ tim ở người trẻ đang gia tăng. Thống kê cho thấy, 10-15% số ca đột quỵ là người trẻ, và tỷ lệ này tăng 2% mỗi năm. Tình trạng này cũng tương tự với các bệnh tim mạch, với 20% bệnh nhân nhồi máu cơ tim trên thế giới dưới 40 tuổi.
Nhắc đến đột quỵ, nhiều người sẽ giật mình nhớ lại những nghệ sĩ cũng qua đời vì tình trạng này trong những năm gần đây như: Nghệ sĩ Đức Tiến đột ngột qua đời do đột quỵ ở tuổi 44. Nghệ sĩ hài Chí Tài cũng qua đời do đột quỵ năm 2020, khi mới 62 tuổi. Thông tin ông qua đời khiến công chúng không khỏi bất ngờ. Ca sĩ Vân Quang Long qua đời tại Mỹ năm 2020, hưởng dương 42 tuổi, cũng do đột quỵ. Nghệ sĩ hài Anh Vũ cũng đột ngột ra đi vào ngày 1/4/2019 khi đang lưu diễn tại Mỹ, năm anh 47 tuổi...
Các yếu tố nguy cơ khiến đột quỵ ngày càng trẻ hóa
Các chuyên gia y tế cho rằng, sự gia tăng của các ca đột quỵ và trụy tim ở người trẻ chủ yếu là do lối sống không lành mạnh. Các yếu tố nguy cơ bao gồm:
Thói quen ăn uống: Ăn nhiều đồ ăn nhanh, thức ăn chế biến sẵn, đồ ngọt, đồ uống có ga... làm tăng nguy cơ cao huyết áp, mỡ máu cao và tiểu đường - những nguyên nhân hàng đầu gây đột quỵ.
Ít vận động: Lối sống tĩnh tại, ít tập thể dục, ngồi nhiều.
Căng thẳng và áp lực: Áp lực công việc và cuộc sống, thức khuya, stress kéo dài.
Sử dụng chất kích thích: Hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia.
Những dấu hiệu cảnh báo đột quỵ khi ngủ
Đột quỵ trong khi ngủ là một tình trạng nguy hiểm, chiếm khoảng 14% tổng số ca đột quỵ. Điều đáng lo ngại là các triệu chứng thường khó nhận biết do người bệnh đang trong trạng thái không tỉnh táo. Tuy nhiên, nếu bạn hoặc người thân có tiền sử các bệnh lý như cao huyết áp, tiểu đường, mỡ máu cao, hoặc từng có cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA), cần đặc biệt chú ý đến những dấu hiệu cảnh báo dưới đây.
Những dấu hiệu đột quỵ khi ngủ có thể biểu hiện khi bạn thức giấc, hoặc có thể do người thân phát hiện khi bạn đang ngủ.
1. Dấu hiệu khi tỉnh dậy
Khi đột quỵ xảy ra trong đêm, bạn có thể thức giấc với các triệu chứng sau, hoặc phát hiện ra chúng ngay sau khi thức dậy:
Tê liệt hoặc yếu một bên cơ thể: Đây là dấu hiệu phổ biến nhất. Bạn có thể cảm thấy mặt, tay, hoặc chân bị tê bì, yếu hẳn đi, thậm chí là liệt hẳn một bên. Dấu hiệu dễ nhận thấy là miệng bị méo, khó cử động một chi hoặc khó đứng dậy.
Đau đầu dữ dội đột ngột: Cơn đau đầu này thường rất nghiêm trọng, khác hẳn với đau đầu thông thường và có thể kèm theo buồn nôn hoặc nôn mửa. Đây có thể là dấu hiệu của đột quỵ xuất huyết.
Hoa mắt, chóng mặt và mất thăng bằng: Khi thức dậy, bạn có thể cảm thấy chóng mặt dữ dội, mất phương hướng, không thể đứng vững, hoặc đi lại loạng choạng.
Rối loạn ngôn ngữ: Dù có thể không tự nhận ra ngay, nhưng bạn có thể nói ngọng, nói dính chữ, khó khăn trong việc diễn đạt ý muốn hoặc không thể nói được.
Giảm thị lực đột ngột: Mắt bị mờ đi, nhìn đôi hoặc mất thị lực tạm thời ở một hoặc cả hai mắt.
2. Dấu hiệu đột quỵ "thầm lặng" trong khi ngủ
Một số trường hợp, người bệnh có thể không có các triệu chứng rõ ràng mà chỉ biểu hiện qua những dấu hiệu mơ hồ, dễ bị nhầm lẫn:
Giấc ngủ bị rối loạn: Khó ngủ, ngủ chập chờn, giật mình tỉnh giấc thường xuyên.
Thường xuyên ngáp ngủ: Đây có thể là dấu hiệu của tình trạng thiếu máu não, thiếu oxy trầm trọng.
Thay đổi trạng thái tinh thần đột ngột: Lú lẫn, lờ đờ, khó hiểu lời nói của người khác.
Quy tắc FAST - Cách nhận biết nhanh đột quỵ
Dù là đột quỵ khi ngủ hay khi tỉnh, việc nhận biết và cấp cứu kịp thời là vô cùng quan trọng. Bạn có thể áp dụng quy tắc FAST để kiểm tra các dấu hiệu:
F (Face - Mặt): Yêu cầu người bệnh cười. Nếu một bên mặt bị méo hoặc xệ xuống, đây là dấu hiệu nguy hiểm.
A (Arm - Tay): Yêu cầu người bệnh giơ cả hai tay lên cao. Nếu một tay không thể nâng lên hoặc bị rơi xuống, đây là dấu hiệu của liệt nửa người.
S (Speech - Lời nói): Yêu cầu người bệnh nói một câu đơn giản. Nếu họ nói ngọng, nói lắp hoặc không thể nói được, cần cảnh giác cao độ.
T (Time - Thời gian): Thời gian là vàng. Nếu bạn nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào ở trên, hãy gọi cấp cứu ngay lập tức. Càng được cấp cứu sớm, khả năng hồi phục càng cao.
Theo HN
Nguồn cafebiz.vn
